Luật Dầu Khí Mới: Những Thay Đổi Chính Đối Với Nhà Đầu Tư

Ngày 23 tháng 8 năm 2026, Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Dầu khí số 10/2026/QH16 (Luật Dầu Khí Mới), có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027 và thay thế Luật Dầu khí số 12/2022/QH15 (Luật Dầu Khí Cũ). 

Luật Dầu Khí Mới đưa ra một số thay đổi đáng chú ý đối với khung pháp lý về hoạt động dầu khí tại Việt Nam, đặc biệt là việc tinh giản một số quy trình quản lý và phê duyệt, với mục tiêu tạo sự linh hoạt hơn trong thực hiện hợp đồng dầu khí và quy định các hình thức hoạt động mới gắn với hoạt động dầu khí. Nhà thầu nay có thể thực hiện bổ sung các hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) vào các hợp đồng dầu khí hiện hữu của mình và phát triển các công trình năng lượng ngoài khơi trong phạm vi khu vực phát triển mỏ, trên cơ sở sử dụng cơ sở hạ tầng dầu khí hiện có.

Trong bản cập nhật pháp lý này, chúng tôi sẽ nêu một số thay đổi chính được đưa ra theo Luật Dầu Khí Mới.

1. Lựa chọn nhà thầu ký hợp đồng dầu khí

Luật Dầu Khí Mới bãi bỏ hình thức chào thầu cạnh tranh trong các hình thức lựa chọn nhà thầu ký hợp đồng dầu khí. Theo đó, việc lựa chọn nhà thầu nay có thể được thực hiện thông qua một trong ba (3) hình thức: (i) đấu thầu rộng rãi, (ii) đấu thầu hạn chế hoặc (iii) chỉ định thầu.

Luật Dầu Khí Mới tạo sự linh hoạt hơn cho hình thức chỉ định thầu khi quy định rõ hình thức được áp dụng trong các trường hợp được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, điều này là để tạo cơ chế để xử lý các trường hợp phát sinh từ thực tiễn triển khai hoạt động dầu khí tại Việt Nam.

2. Phân cấp đối với thẩm quyền phê duyệt

Một trong những điểm nổi bật đáng ghi nhận và tích cực nhất của Luật Dầu Khí Mới nhằm nâng cao hiệu quả, là việc phân bổ lại một số thẩm quyền quản lý và phê duyệt trước đây do Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ Công Thương thực hiện. Theo đó, vai trò của Petrovietnam được mở rộng và giảm bớt các vấn đề buộc phải được phê duyệt ở cấp Bộ hoặc cấp Thủ tướng Chính phủ.

Chúng tôi liệt kê dưới đây một số vấn đề trước đây thuộc thẩm quyền phê duyệt hoặc quyết định của Thủ tướng Chính phủ, nay sẽ được giao cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí (tức Bộ Công Thương), bao gồm:

• phê duyệt danh mục đề án điều tra cơ bản về dầu khí;
• quyết định việc phối hợp thực hiện trong trường hợp hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí trùng với khu vực đã được giao thực hiện công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản hoặc thăm dò, khai thác khoáng sản;
• phê duyệt nội dung hợp đồng dầu khí; và
• chấp thuận chủ trương thực hiện dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển.

Ngoài ra, theo Luật Dầu Khí Mới, một số vấn đề trước đây thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ nay sẽ được giao cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (trước đây là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Petrovietnam), bao gồm việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Petrovietnam cũng sẽ có trách nhiệm xem xét đề xuất chuyển nhượng quyền lợi tham gia, quyền và nghĩa vụ của nhà thầu trong hợp đồng dầu khí và báo cáo Bộ Công Thương để điều chỉnh nội dung hợp đồng dầu khí và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh tương ứng.

Bên cạnh các nội dung nêu trên, một số vấn đề trước đây phải được Bộ Công Thương chấp thuận nay sẽ được giao cho Petrovietnam, đáng chú ý, các vấn đề này bao gồm:

• giữ lại toàn bộ diện tích hợp đồng dầu khí hoặc tạm hoãn nghĩa vụ hoàn trả diện tích hợp đồng dầu khí;
• hoạt động thăm dò, thẩm lượng tại lô dầu khí mở liền kề và mở rộng diện tích hợp đồng dầu khí;
• điều chỉnh nội dung, ký các thỏa thuận hợp nhất mỏ, thỏa thuận phát triển chung đã được phê duyệt và có hiệu lực, hoặc các nguyên tắc hợp nhất mỏ, nguyên tắc phát triển chung đã được chấp thuận, trước khi Luật Dầu Khí Mới có hiệu lực;
• hợp nhất mỏ, phát hiện dầu khí để thẩm lượng (nếu có) và phát triển chung; và
• phê duyệt kế hoạch đại cương phát triển mỏ dầu khí, kế hoạch khai thác sớm mỏ dầu khí, kế hoạch phát triển mỏ dầu khí và kế hoạch thu dọn công trình dầu khí.

3. Phương thức xử lý khi hợp đồng dầu khí sắp hết thời hạn

Luật Dầu Khí Mới đưa ra cơ chế rõ ràng hơn và minh bạch hơn liên quan đến việc quản lý các mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí có liên quan khi hợp đồng dầu khí tương ứng sắp hết thời hạn. 

Trường hợp hai (2) năm trước khi hết thời hạn hợp đồng mà nhà thầu không trình đề xuất kế hoạch đầu tư bổ sung và ký hợp đồng dầu khí mới với điều kiện kinh tế, kỹ thuật phù hợp, Petrovietnam có thể quyết định một trong các phương án sau đây:

• không tiếp tục khai thác và tiến hành thu dọn công trình dầu khí;
• lựa chọn nhà thầu ký hợp đồng dầu khí mới; hoặc
• tiến hành khai thác tận thu, theo đó Petrovietnam hoặc doanh nghiệp do Petrovietnam nắm giữ 100% vốn điều lệ được Petrovietnam chỉ định có thể tiếp quản và tiếp tục khai thác cho đến khi việc tiếp tục khai thác không còn đem lại hiệu quả kinh tế.

4. Khung pháp lý mới cho hoạt động CCS và phát triển năng lượng ngoài khơi 

Lần đầu tiên, và nhằm đưa Việt Nam tiệm cận với thông lệ quốc tế hiện đại trong lĩnh vực dầu khí, Luật Dầu Khí Mới thiết lập khung pháp lý cho hoạt động CCS và hoạt động phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, bao gồm các cơ chế tận dụng diện tích hợp đồng dầu khí và cơ sở hạ tầng hiện có cho các hoạt động này.

Đối với hoạt động CCS, Luật Dầu Khí Mới quy định một số điểm quan trọng sau:

• nhà thầu được đề xuất bổ sung hoạt động CCS vào hợp đồng dầu khí hiện hữu và thực hiện hoạt động này trong diện tích hợp đồng hiện hữu. Trường hợp épthành tạo địa chất lưu trữ CO₂ hoặc vùng bơm ép CO₂ vượt ra ngoài diện tích hợp đồng, nhà thầu có thể đề xuất mở rộng diện tích hợp đồng hoặc phối hợp với nhà thầu của lô dầu khí liền kề;
• hoạt động CCS có thể được đưa vào kế hoạch phát triển mỏ dầu khí hoặc kế hoạch thu dọn công trình dầu khí, hoặc được thực hiện theo kế hoạch triển khai hoạt động CCS và kế hoạch thu dọn công trình CCS riêng;
• chi phí phát sinh cho hoạt động CCS có thể được tính vào chi phí hoạt động dầu khí được phép thu hồi; và
• nhà thầu được sở hữu, trao đổi, mua bán tín chỉ các-bon phát sinh từ hoạt động CCS, trong đó doanh thu từ việc bán tín chỉ các-bon được hạch toán giảm phần thu hồi chi phí.

Ngoài ra, đối với hoạt động phát triển năng lượng ngoài khơi, nhà thầu sẽ được nghiên cứu và triển khai các công trình năng lượng ngoài khơi trong phạm vi diện tích phát triển mỏ của hợp đồng dầu khí hiện hữu, bao gồm việc tận dụng các công trình dầu khí sẵn có hoặc kết hợp các công trình này với các công trình được xây dựng mới. Chi phí cho các công trình năng lượng ngoài khơi phục vụ hoạt động dầu khí nay có thể được tính vào chi phí hoạt động dầu khí được phép thu hồi. Nhà thầu cũng có thể đề xuất các dự án độc lập về năng lượng ngoài khơi trong diện tích hợp đồng dầu khí theo quy định của pháp luật có liên quan, với điều kiện các dự án này không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí.

5. Linh hoạt hơn trong việc gia hạn, giữ lại diện tích và tạm dừng

Theo Luật Dầu Khí Mới, thời hạn cho phép đối với một số hợp đồng dầu khí nhất định và giai đoạn tìm kiếm thăm dò sẽ được gia hạn dài hơn và được điều chỉnh, thẩm quyền chấp thuận đối với một số trường hợp gia hạn, giữ lại diện tích và tạm dừng, sẽ được tóm tắt ở bảng dưới đây.

6. Các quy định khác về tính linh hoạt trong quá trình thực hiện hợp đồng

Một số điều chỉnh mang tính thực tiễn đối với việc thực hiện hợp đồng dầu khí cũng được quy định trong Luật Dầu Khí Mới, những điều chỉnh này bao gồm:

• trường hợp không thể thực hiện công việc đã cam kết do điều kiện địa chất phức tạp, nhà thầu được đề xuất chuyển đổi cam kết công việc. Việc miễn, giảm hoặc chuyển đổi cam kết công việc cũng có thể được đề xuất trong trường hợp vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc bất khả kháng;
• nhà thầu không phải lập kế hoạch đại cương phát triển mỏ dầu khí trong trường hợp mỏ dầu khí được phát triển theo phương án không đầu tư giàn khai thác, kho chứa nổi mà kết nối với hệ thống công trình dầu khí hiện có để xử lý; và
• thời hạn thông báo chấm dứt hợp đồng dầu khí trước thời hạn được rút ngắn từ sáu (6) tháng xuống còn ba (3) tháng.

Kết luận

Nhìn chung, Luật Dầu Khí Mới là một bước tiến tích cực. Luật Dầu Khí Mới đã đơn giản hóa các thủ tục phê duyệt và các quy trình đối với các nhà đầu tư dầu khí, tạo điều kiện linh hoạt hơn cho các nhà thầu trong việc thực hiện hợp đồng dầu khí của mình và, thông qua các khuôn khổ pháp lý mới về hoạt động CCS và năng lượng ngoài khơi, đưa Việt Nam tiệm cận hơn với các thông lệ quốc tế hiện hành trong lĩnh vực dầu khí.

Một số quy định về thủ tục và nội dung chi tiết về việc thi hành sẽ được quy định cụ thể tại các nghị định hướng dẫn, nhằm bảo đảm sự linh hoạt hơn trong việc thi hành Luật Dầu Khí Mới.

Các nhà đầu tư và nhà thầu dầu khí nên thực hiện rà soát lại các dự án hiện hữu và các dự án trong tương lai để đánh giá tác động của những thay đổi nêu trên, đồng thời tiếp tục theo dõi các nghị định hướng dẫn và văn bản hướng dẫn khác dự kiến được ban hành nhằm quy định chi tiết việc thi hành Luật Dầu Khí Mới.

Tải bản tin về máy tại đây: Luật Dầu Khí Mới: Những Thay Đổi Chính Đối Với Nhà Đầu Tư

Bài viết này chỉ cung cấp một bản tóm tắt về chủ đề được đề cập, mà không có bất kỳ nghĩa vụ nào do Công Ty Luật Frasers chịu trách nhiệm. 

Bản tóm tắt không nhằm mục đích cũng như không nên dựa vào nó để thay thế cho lời khuyên pháp lý.

© Bản quyền của ấn phẩm này thuộc về Công Ty Luật Frasers.