Nghị Định số 320 hướng dẫn thi hành Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

Ngày 15 tháng 12 năm 2025, Chính Phủ Việt Nam ban hành Nghị Định số 320/2025/NĐ-CP (Nghị Định 320), quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp số 67/2025/QH15 (Luật Thuế TNDN). Nghị Định 320 hướng đến việc đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, dễ thực hiện và đồng bộ của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp với các văn bản pháp luật liên quan. 

Về mặt pháp lý, Nghị Định 320 giải quyết một số vấn đề thực tiễn và những điểm chưa rõ trong quá trình thực hiện các quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trước đây. Nghị Định được kỳ vọng sẽ mang lại sự ổn định về pháp lý và chính sách cho người nộp thuế, tạo thuận lợi cho việc tuân thủ, đặc biệt liên quan đến việc quản lý thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài, đồng thời bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách Nhà Nước. 

Dưới đây là các quy định đáng chú ý của Nghị Định 320, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 12 năm 2025: 

1. Làm rõ đối tượng người nộp thuế nước ngoài

Nghị Định 320 quy định rõ phạm vi doanh nghiệp nước ngoài thuộc đối tượng chịu thuế TNDN tại Việt Nam, bất kể có cơ sở thường trú tại Việt Nam hay không. Doanh nghiệp nước ngoài (doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài) thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị Định 320 như sau: 

(i) Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam nộp thuế TNDN đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam và thu nhập chịu thuế phát sinh ngoài Việt Nam liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú đó. 

(ii) Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam nộp thuế TNDN đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam mà không liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú đó. 

(iii) Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nộp thuế TNDN đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam. 

(iv) Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam (không bao gồm các trường hợp (i) và (ii) nêu trên) cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ tại Việt Nam theo các hình thức kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số nộp thuế TNDN đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam. 

Quy định này củng cố nguyên tắc nộp thuế theo nơi phát sinh của Việt Nam và khẳng định doanh nghiệp nước ngoài có thể chịu thuế TNDN tại Việt Nam bất kể việc có hiện diện thương mại hay không, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số. 

2. Thuế chuyển nhượng vốn

Theo quy định trước đây, doanh nghiệp nước ngoài chuyển nhượng vốn tại công ty chưa niêm yết ở Việt Nam nhìn chung nộp thuế TNDN ở mức 20% thu nhập tính thuế, tính trên cơ sở lợi nhuận. Cách tiếp cận này thường gây tranh cãi với cơ quan thuế, đặc biệt trong việc xác định giá vốn và chi phí được trừ. 

Theo quy định mới, doanh nghiệp nước ngoài chuyển nhượng vốn nộp thuế TNDN tính trên tổng giá trị chuyển nhượng, bất kể giao dịch có lãi hay lỗ. Giao dịch chuyển nhượng vốn tại doanh nghiệp Việt Nam chịu thuế TNDN ở mức 2% trên doanh thu gộp. Mức thuế này không áp dụng đối với giao dịch tái cấu trúc sở hữu nội bộ không làm thay đổi công ty mẹ tối cao của các bên sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp doanh nghiệp tại Việt Nam và không phát sinh thu nhập. 

Dự kiến sẽ có thêm hướng dẫn làm rõ tại Thông Tư hướng dẫn Luật Thuế TNDN và Nghị Định 320 được ban hành trong thời gian tới (Dự Thảo Thông Tư). Theo bản Dự Thảo Thông Tư mới nhất, doanh thu tính thuế TNDN là tổng doanh thu bên bán nhận được, chưa trừ các khoản thuế phải nộp. Doanh thu tính thuế cũng bao gồm chi phí do bên Việt Nam chi trả thay cho bên bán nước ngoài (nếu có). Hiện tại, vẫn chưa rõ thời điểm Dự Thảo Thông Tư này được hoàn thiện và ban hành chính thức.

Có thể hiểu rằng nhà đầu tư nước ngoài khi thoái vốn với mức lỗ hoặc hòa vốn vẫn sẽ phải chịu nghĩa vụ thuế ở mức 2% tính trên giá trị giao dịch. Việc chuyển đổi sang phương thức tính thuế trên doanh thu gộp nhằm đơn giản hóa công tác quản lý, giảm thiểu tranh chấp và tăng sự chắc chắn về nghĩa vụ thuế bằng cách loại bỏ các đánh giá chi phí mang tính chủ quan.

3. Xác định doanh thu

Nghị Định 320 cùng Dự Thảo Thông Tư củng cố và làm rõ quy định về ghi nhận doanh thu cho mục đích tính thuế TNDN. Cụ thể, doanh thu bán hàng hóa được ghi nhận tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng cho người mua, và doanh thu từ hoạt động cung ứng dịch vụ được ghi nhận tại thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần việc cung ứng dịch vụ. 

Đối với các trường hợp chưa được quy định rõ, Bộ trưởng Bộ Tài Chính có nhiệm vụ quy định cụ thể thời điểm xác định doanh thu. Điều này sẽ được đưa vào Dự Thảo Thông Tư hướng dẫn, tuy nhiên hiện tại Dự Thảo Thông Tư chưa có hiệu lực. 

4. Chi phí được trừ đối với hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt

Nghị Định 320 cũng làm rõ điều kiện đối với chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Phù hợp với yêu cầu tuân thủ hiện hành, chi phí mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (khoảng US$200) chỉ được trừ khi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nghị Định 320 cũng áp dụng cách tiếp cận linh hoạt đối với một số tình huống thực tế, như trường hợp mua nhiều lần trong cùng một ngày với tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, hoặc trường hợp doanh nghiệp ủy quyền cho người lao động mua hộ hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong các trường hợp này, chi phí vẫn được trừ nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ, tuân thủ quy chế tài chính nội bộ và đảm bảo hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. 

Nghị Định 320 được ban hành không chỉ nhằm tăng cường tính minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý mà còn để ngăn ngừa tình trạng trốn thuế và thất thu ngân sách, đảm bảo thu nhập phát sinh từ thị trường Việt Nam được tính thuế một cách phù hợp. Nghị Định có hiệu lực từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 và được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 và được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, mặc dù một số quy định cho phép người nộp thuế lựa chọn áp dụng chuyển tiếp tùy thuộc vào năm tài chính và hoàn cảnh cụ thể của họ.

Tải bản tin về máy tại đây: Cập Nhật Pháp Lý - Nghị Định số 320 hướng dẫn thi hành Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

Bài viết này chỉ cung cấp một bản tóm tắt về chủ đề được đề cập, mà không có bất kỳ nghĩa vụ nào do Công ty Luật Frasers chịu trách nhiệm. 

Bản tóm tắt không nhằm mục đích cũng như không nên dựa vào nó để thay thế cho lời khuyên pháp lý.

© Bản quyền của ấn phẩm này thuộc về Công ty Luật Frasers.